پرسونا

درس هایی از یک روایت کلاسیک

موضوع 01, 2020

نویسنده

Gautam Choubey

درس هایی از یک روایت کلاسیک

Gautam Choubey |نویسنده

موضوع 01, 2020


در زمانی که ما مشغول برپایی مراسم جشن صد و پنجاهمین (150) سالروز تولد ماهاتما گاندی هستیم، منصفانه است که بگوییم گاندیسم در برابر آزمون زمان ایستادگی کرده است. در طی سالیان، خواه در مورد نلسون ماندلا بوده باشد و یا مارتین لوتر کینگ، جی آر گاندیجی همیشه الگویی برای درک و مقابله با چالش های مربوط به آنها بود. امروز ما به تجزیه و تحلیل این واقعیت می پردازیم که چطور ارزش های ماهاتما هنوز در جهان معاصر متناسب باقی مانده اند

در تکنیک های ماهاتما گاندی می توان نقشه راه های آماده برای برطرف کردن چالش های متعددی را  پیدا کرد. گاندی سیاست را به عنوان حرفه ای می دید که در جست و جوی خدمت رسانی به بشریت از طریق اصول و عملکرد هایی است که همگی در حقیقت و راستی ریشه دوانده اند. امروزه، خشونت بزرگ ترین خطری به نظر می رسد که وجود ما را تهدید می کند. در هر گوشه از این دنیا، دولت ها و سازمان های بین المللی در تلاش برای تدوین استراتژی هایی برای مقابله با خشونت ، افراط گرایی مذهبی ، هرج و مرج گسترده و تروریسم هستند. و برای اینکه حقیقت رهبر مشروعیت در هر سیاستی باشد که جوامع و دولت ها برای ارتقاء روند نزولی ، توانمند سازی قشر محروم و تضمین عدالت جهانی اعلام می کنند، خشونت نباید در هیچ یک از برنامه ها نقشی داشته باشد: نه به عنوان یک مفهوم و نه به عنوان یک استراتژی موقت. برای گاندیجی، حقیقت و خشونت اساسا با یک دیگر ضدیت دارند. بنابراین، متوسل شدن به خشونت حتی برای یک لحظه زودگذر ، ممکن است به معنای پذیرفتن نا درستی باشد. این به نوبه خود به معنای از میان رفتن چشم انداز هدف بزرگ تر خدمت به بشریت می باشد.

گاندیجی به عنوان مبارزی شناخته شده که هرگز دلیلی برای جدا کردن روش ها از اهداف پیدا نکرد؛ او باور داشت که اهداف اصیل تنها از طریق ابزار شریف محقق می شوند. و در عین حال، این وظیفه ای بر دوش ما است که درک کنیم تعهد گاندیجی نسبت به راستی و عدم خشونت، بیش از تنها یک تعهد فیلسوفانه در برابر ایده های انتزاعی بود. او به خانواده ای شامل مدیران و روسای دولتی ساکن در ایالت اشرافی راجکوت تعلق داشت و به خاطر این وابستگی، از همان سنین پایین به خوبی نسبت به ضرورت وجود مقررات آگاهی داشت. او حتی یک بار در طول فعالیت سیاسی برجسته خود ، تاثیر مرکزیت دولت را در رفاه حال شهروندان خود ناچیز نپنداشت. در تأمل در مورد سؤال برخوردهای خشونت آمیز سیاسی زمان خودش، گاندی به این بحث پرداخت که، رهایی از شر مردی که مانع او می شود، تنها احساس امنیتی ایجاد می کند که نه تنها غیر واقعی بلکه گذرا نیز می باشد. از سوی دیگر، تعامل برای درک عوامل مخرب و مطالعه زمینه اختلاف نظر ، آتش بس پایدار را به وجود می آورد.

بوم شناسی پایدار و چشم انداز هند

بدون شک، بحران های محیط زیست یکی از دشوارترین مشکلاتی است که در حال حاضر نسل ما با آن رو به رو است. هر عقل سلیمی می داند که بحران کنونی نتیجه استفاده بی پروا و بی حد و حصر از طبیعت است. این امر از یک فلسفه تجاری سرچشمه گرفته که مردم را بدین گونه گمراه می کند که موفقیت ما در رمز گشایی برخی از قوانین طبیعت، اثبات کافی برای تسلط بشر بر طبیعت را در بر دارد. طبق نظر ای اف شوماخر، اقتصاد دان های معاصر و الگوهای توسعه مدرن، با طبیعت به گونه ای رفتار کرده اند که گویی یک درآمد قابل مصرف است و “انسان مدرن خود را به عنوان بخشی از طبیعت تجربه نمی کند بلکه، خود را نیروی خارجی می بیند که با سرنوشت تسلط و تسخیر زمین آفریده شده است.”

در فلسفه ودیک، تعامل ما با طبیعت توسط ملاحظات متعادل و پیوند غیرقابل توصیف انسان با محیط او هدایت می شود. افسانه پانچاتانترا مدام این عبارت را تکرار کرده و به ما یاد آور می شود که “اگر شخصی با قطع درختان و آسیب رساندن به حیوانات امید رهیابی به بهشت را دارد، پس راه جهنم از کدام سو می گذرد؟” در ادبیات باستانی هند، ما با نگرش احساس همدردی با تمام عناصر موجود در محیط پیرامون بشر مواجه می شویم –  انسان، حیوانات، گیاهان، رودخانه ها، کوه ها، خاک و هر چیز مشابه دیگری. این نگرش به فرهنگی منجر شده که در آن، قطع یک درخت با خیانت به یک دوست مقایسه می شود. این سیستم باور که در آن طبیعت به عنوان یکی از اعضای یک خانواده گسترش یافته در نظر گرفته می شود، اصول اخلاقی مصرف را به گونه ای تعریف کرده که نه استثمارگر، بلکه احیا گر و ترمیم کننده باشد. برای گاندی، واژه ی پراکریتی بر ویژگی های اصلی یک ایده و یا هر چیز دیگری دلالت دارد. اگر انسان با پراکریتی پیوند داده شود، هم محیط زیست و هم خود را تخریب خواهد کرد.

اگر ما به ایده پراکریتی گاندی نگرشی دوباره داشته باشیم، و از طریق او به اصول اخلاقی هند باستان نسبت به محیط زیست بنگریم، مطمئنا می توانیم استراتژی و شهامت اخلاقی لازم برای مقابله با بحران های محیط زیست را دریابیم.

Gautam Choubey

Gautam Choubey is an academician, columnist and translator. He teaches English at Delhi University and writes on Gandhi, cultural politics and Indian literature.
error: Content is protected !!